Thông tin chung nổi bật

• Luật quy định đầy đủ về hoạt động giáo dục đại học; tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục đại học; quyền hạn, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân; và trách nhiệm của Nhà nước trong quản lý, phát triển giáo dục đại học.​

• Luật có hiệu lực từ 01/01/2026; một số điều về chi tiết hướng dẫn, công nghệ, chuẩn, kiểm định… có hiệu lực từ 01/7/2026; đồng thời thay thế Luật Giáo dục đại học 08/2012 và các luật sửa đổi liên quan.​

5 điểm mới mang tính “thông điệp”

• Khẳng định giáo dục đại học là nòng cốt phát triển nhân lực trình độ cao, bồi dưỡng nhân tài, gắn chặt với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững quốc gia.​

• Bảo đảm quyền tự chủ đầy đủ, toàn diện cho cơ sở giáo dục đại học, không gắn cứng với mức độ tự chủ tài chính, nhưng đi kèm cơ chế trách nhiệm giải trình, công khai, minh bạch rất rõ.​

• Đặt mạnh yêu cầu tự do học thuật gắn với liêm chính học thuật, chuẩn đạo đức nghề nghiệp, chống sao chép, làm giả dữ liệu, vi phạm sở hữu trí tuệ.​

• Yêu cầu đẩy nhanh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong quản trị, đào tạo, nghiên cứu, bảo đảm an toàn dữ liệu và quyền tiếp cận bình đẳng của người học.​

• Tăng cường bảo đảm, kiểm định chất lượng, xếp hạng, coi hệ thống đảm bảo chất lượng bên trong là “văn hóa chất lượng” bắt buộc, không chỉ là thủ tục.​

Cấu trúc và nội dung chính

• Luật gồm 9 chương, bao quát: quy định chung; tổ chức và quản trị; hoạt động đào tạo; khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo; giảng viên và người học; bảo đảm – kiểm định chất lượng; tài chính – tài sản; hợp tác – đầu tư; điều khoản thi hành và chuyển tiếp.​

• Các chương then chốt đối với Phòng Quản lý chất lượng: Chương III (Hoạt động đào tạo), Chương VI (Bảo đảm và kiểm định chất lượng), cùng các điều về chuyển đổi số, dữ liệu và trách nhiệm giải trình.​

Tự chủ, quản trị và trách nhiệm giải trình

• Cơ sở giáo dục đại học được tự chủ trong tuyển sinh, tổ chức đào tạo, liên kết đào tạo, cấp văn bằng, tài chính, nhân sự, nghiên cứu, hợp tác quốc tế… khi đáp ứng điều kiện bảo đảm chất lượng.​

• Hội đồng trường công lập không còn được quy định tiếp tục như trước; hiệu trưởng là người đại diện pháp luật, chịu trách nhiệm toàn diện về quản trị, điều hành, gắn với các yêu cầu công khai, minh bạch, tự kiểm tra, báo cáo, giải trình.​

• Cơ sở có trách nhiệm xây dựng chiến lược phát triển, thực hiện chuyển đổi số, tổ chức hệ thống bảo đảm chất lượng nội bộ, công bố thông tin về chất lượng, tài chính, khoa học công nghệ.​

Đào tạo, văn bằng và giáo dục đại học số

• Xác định rõ mục tiêu các trình độ: đại học (nền tảng kiến thức, kỹ năng, năng lực nghiên cứu – đổi mới – khởi nghiệp), thạc sĩ (chuyên sâu, nâng cao năng lực nghiên cứu và nghề nghiệp), tiến sĩ (nghiên cứu độc lập, sáng tạo tri thức mới, giải quyết vấn đề thực tiễn).​

• Hệ chương trình: cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ; chương trình tích hợp; chương trình chuyên sâu một số ngành đặc thù; chương trình chuyên sâu sau đại học trong lĩnh vực sức khỏe.​

• Công nhận và khuyến khích mô hình giáo dục đại học số, đào tạo trực tiếp, từ xa, kết hợp; công nhận tín chỉ đã tích lũy, chứng chỉ giáo dục đại học như cấu phần trong chương trình cấp bằng, tạo điều kiện học tập suốt đời và liên thông.​

Khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

• Cơ sở giáo dục đại học được thành lập tổ chức khoa học – công nghệ, doanh nghiệp khoa học – công nghệ, tổ chức đổi mới sáng tạo, phát triển nhóm nghiên cứu, quỹ phát triển khoa học – công nghệ.​

• Hoạt động nghiên cứu gắn chặt với đào tạo, đặc biệt ở bậc sau đại học, khởi nghiệp sáng tạo, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, phát triển tài sản trí tuệ, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại trường đại học.​

• Yêu cầu ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong quản lý, nghiên cứu, có cơ chế kỹ thuật và quản trị để bảo đảm an toàn thông tin, bảo mật dữ liệu và minh bạch các giải pháp công nghệ dùng trong quyết định quản trị/học thuật.​

Giảng viên, nhân sự hỗ trợ và người học

• Xác định rõ vị trí, chức danh giảng viên (giảng viên cơ hữu, đồng cơ hữu, thỉnh giảng, hợp đồng toàn thời gian sau nghỉ hưu) và các chức danh giáo sư, phó giáo sư, cùng nhân sự hỗ trợ như trợ giảng, nghiên cứu viên, nhân sự hỗ trợ giảng dạy.​

• Giảng viên phải đáp ứng chuẩn theo Luật Nhà giáo; cơ sở có quyền trọng dụng nhà khoa học uy tín, cả trong và ngoài nước.​

• Người học được bảo đảm quyền lựa chọn chương trình phù hợp năng lực, được hỗ trợ tham gia nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp, được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với kết quả nghiên cứu, sáng chế, tác phẩm.​

Bảo đảm chất lượng, kiểm định và xếp hạng

• Cơ sở đào tạo bắt buộc xây dựng hệ thống bảo đảm chất lượng bên trong với bộ phận chuyên trách, chính sách chất lượng, quy trình, công cụ thu thập – phân tích minh chứng, cơ chế phản hồi và hệ thống thông tin quản lý.​

• Kiểm định chất lượng bắt buộc đối với cơ sở giáo dục đại học và các chương trình đào tạo giáo viên, sức khỏe, pháp luật và những ngành/lĩnh vực khác do Bộ GDĐT quy định; tổ chức kiểm định phải độc lập chuyên môn, tổ chức và tài chính.​

• Khuyến khích xếp hạng: cơ sở được tự chọn bảng xếp hạng phù hợp, chịu trách nhiệm về dữ liệu cung cấp, công khai kết quả xếp hạng như một công cụ nâng cao thương hiệu và trách nhiệm giải trình với xã hội.​

Tài chính, học phí và tài sản

• Ngân sách nhà nước ưu tiên đào tạo giáo viên, tài năng, một số ngành khoa học cơ bản, ngành đặc thù, ngành khó thu hút người học, cũng như đặt hàng/giao nhiệm vụ các ngành then chốt, chiến lược.​

• Cơ sở công lập được tăng quyền tự chủ tài chính, được quyết định mức chi từ nguồn học phí và dịch vụ, nhưng phải công khai, minh bạch và dành nguồn lực để tái đầu tư phát triển, bảo đảm chất lượng.​

• Cơ sở tư thục được tự chủ mức thu – chi, phân phối kết quả tài chính nhưng phải dành tối thiểu 25% chênh lệch thu – chi hằng năm để đầu tư trở lại cho phát triển nhà trường và thực hiện trách nhiệm xã hội; tài sản không phân chia được bảo vệ nghiêm ngặt.​

Hợp tác, đầu tư và điều khoản chuyển tiếp

• Mở rộng các hình thức hợp tác – liên kết đào tạo, nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, phát triển chương trình, học liệu, nền tảng số, nhưng phải bảo đảm không hình thành pháp nhân mới và phù hợp an ninh, văn hóa, pháp luật Việt Nam.​

• Hoạt động đầu tư (trong nước, nước ngoài) trong giáo dục đại học phải phù hợp quy hoạch, chiến lược phát triển, bảo đảm lợi ích quốc gia, chất lượng đào tạo, phát triển bền vững.​

• Điều khoản chuyển tiếp quy định lộ trình kết thúc hoạt động hội đồng trường công lập, bổ nhiệm lại hiệu trưởng, hoàn thiện chuẩn cơ sở giáo dục đại học, chuẩn chương trình đào tạo, điều chỉnh phân hiệu, địa điểm đào tạo… với các mốc 12, 36, 48 tháng để các cơ sở chủ động chuẩn bị.​

Attachments:

Toàn văn Luật 125

[ ]

8007 kB