Trong bối cảnh giáo dục đại học Việt Nam chuyển mạnh sang tiếp cận bảo đảm và kiểm định chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành nhiều Chuẩn chương trình đào tạo (CTĐT) theo nhóm ngành/lĩnh vực, tạo hành lang pháp lý quan trọng để các cơ sở giáo dục đại học chuẩn hóa, đồng bộ và nâng cao chất lượng đào tạo.

Các chuẩn này không chỉ quy định yêu cầu tối thiểu đối với chương trình đào tạo, mà còn đóng vai trò là thước đo chất lượng, định hướng các trường phát triển CTĐT theo hướng liên thông – linh hoạt – gắn với nhu cầu xã hội và hội nhập quốc tế.

Những điểm cốt lõi của các Chuẩn nhóm ngành/CTĐT mới ban hành

1. Chuẩn hóa cấu trúc và khối lượng chương trình đào tạo

Tất cả các chuẩn CTĐT đều xác định rõ:

• Khối lượng học tập tối thiểu (thường từ 120 tín chỉ đối với trình độ đại học);
• Cấu trúc chương trình logic, bao gồm: giáo dục đại cương, cơ sở ngành, cốt lõi ngành, thực tập – trải nghiệm;
• Bảo đảm tính liên thông giữa các ngành trong cùng nhóm ngành hoặc lĩnh vực.

Điều này giúp các chương trình đào tạo trong toàn hệ thống giáo dục đại học có mặt bằng chất lượng chung, đồng thời vẫn cho phép các cơ sở đào tạo phát huy bản sắc và thế mạnh riêng.

2. Lấy chuẩn đầu ra làm trung tâm của quản lý chất lượng

Một điểm xuyên suốt trong các chuẩn CTĐT là:

• Xác định rõ chuẩn đầu ra về kiến thức, kỹ năng, mức độ tự chủ và trách nhiệm của người học;
• Gắn chuẩn đầu ra với Khung trình độ quốc gia Việt Nam;
• Tạo cơ sở để đánh giá, cải tiến liên tục chương trình đào tạo theo chu trình PDCA.

Cách tiếp cận này thể hiện rõ tư duy đào tạo dựa trên kết quả đầu ra (OBE), phù hợp với các chuẩn kiểm định trong nước và quốc tế.

3. Gắn đào tạo với nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội và khoa học công nghệ

Các chuẩn CTĐT mới, đặc biệt trong các lĩnh vực:

• Vi mạch bán dẫn
• STEM, kỹ sư và thạc sĩ tài năng
• Môi trường và bảo vệ môi trường

đều nhấn mạnh:

• Đào tạo liên ngành, đa ngành;
• Tăng cường thực hành, thực tập, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo;
• Đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao cho các ngành mũi nhọn, chiến lược quốc gia.

Qua đó, CTĐT không chỉ phục vụ đào tạo mà còn đồng hành cùng chiến lược phát triển đất nước.

4. Nâng cao yêu cầu về đội ngũ và điều kiện bảo đảm chất lượng

Một số chuẩn quy định rõ:

• Yêu cầu tối thiểu về đội ngũ giảng viên, trong đó nhấn mạnh vai trò của giảng viên trình độ tiến sĩ;
• Điều kiện về cơ sở vật chất, học liệu, phòng thí nghiệm, môi trường học tập;
• Trách nhiệm giải trình của cơ sở đào tạo trong việc rà soát, cập nhật chương trình theo chuẩn.

Ý nghĩa đối với công tác bảo đảm chất lượng tại cơ sở giáo dục đại học

Việc triển khai các Chuẩn nhóm ngành/CTĐT:

• Là nền tảng quan trọng cho tự đánh giá, kiểm định chương trình đào tạo;
• Góp phần chuẩn hóa hệ thống minh chứng trong quản lý chất lượng;
• Tăng cường tính minh bạch, trách nhiệm giải trình với người học và xã hội;